Ιταλική Φιλολογία 2018-09-19T12:24:21+00:00

ΙΤΑΛΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Ι. ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ.

Οι σχέσεις μεταξύ του ελλαδικού χώρου και της ιταλικής χερσονήσου είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο στην ιστορία του παγκόσμιου πολιτισμού, καθώς ξεκινάνε από την Αρχαιότητα και συνεχίζονται και τις ημέρες μας. Το 1933 στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών ο Υφηγητής του Πανεπιστημίου της Πίζας Vincenzo Biagi ξεκινά τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιταλικής Λογοτεχνίας, κάτι το οποίο οφείλεται στο ενεργό ενδιαφέρον της Φιλοσοφικής Σχολής για τις Ιταλικές Σπουδές. Παράλληλα ο αείμνηστος Καθηγητής Γεώργιος Ζώρας, πρωτεργάτης σε θέματα ελληνοϊταλικής συνεργασίας, διδάσκει   στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης La Sapienza το μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος  θα κλονίσει την πνευματική συνεργασία των δυο χωρών. Το 1958, χάρη στις προσπάθειες του κ. Γεώργιου Ζώρα θα ξαναρχίσει η πνευματική συνεργασία μεταξύ της Φιλοσοφικής Σχολής και του Πανεπιστημίου La Sapienza της Ρώμης. Η συνεργασία αυτή συνεχίζεται και στα επόμενα χρόνια με κομβικό σημείο το έτος 1990, όταν το μάθημα της Ιταλικής Φιλολογίας εντάσσεται  σε ένα νέο Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής που ιδρύθηκε το έτος αυτό, το Γενικό Τμήμα Ξένων Πολιτισμών, το οποίο περιελάμβανε την Ιταλική, την Ισπανική καθώς και Γλώσσες και Φιλολογίες άλλων χωρών. Το ακαδημαϊκό έτος 1999 – 2000, το Γενικό Τμήμα Ξένων Πολιτισμών μετεξελίσσεται σε Τμήμα Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, το οποίο λειτουργεί για 10 έτη συνολικά. Το ακαδημαϊκό έτος 2010 – 2011 το τμήμα της Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας διασπάται σε δυο αυτοτελή τμήματα:  Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας. Το Τµήµα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας έχει συνάψει μια πολύ γόνιμη και όμορφη συνεργασία µε την Ιταλική Πρεσβεία και το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο σε επίπεδο επιστημονικών και πολιτιστικών προγραμμάτων και εκδηλώσεων.

Το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος βασίζεται στους παρακάτω άξονες:

Α) ΓΛΩΣΣΑ- ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ

Β) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Γ) ΙΣΤΟΡΙΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ.

Α) Τα μαθήματα Ιταλικής Γλώσσας προσφέρονται σε όλα τα εξάμηνα σπουδών και καλύπτουν μια ευρεία γκάμα θεμάτων και γνώσεων, με αφετηρία το επίπεδο Β1 – Β2 στα αρχικά εξάμηνα των σπουδών και κλιμακωτή εξέλιξη μέχρι το επίπεδο Γ2. Στο γνωστικό πεδίο της Γλωσσολογίας οι φοιτητές εισάγονται αρχικά στις βασικές αρχές της επιστήμης. Στην πορεία εξειδικεύονται περισσότερο σε τομείς όπως η Μορφολογία, η Σύνταξη και η Φωνητική – Φωνολογία και έρχονται σε επαφή με πολύ ενδιαφέροντα πεδία όπως η Ιστορία της Ιταλικής Γλώσσας και η Κοινωνιογλωσσολογία. Μεγάλη καινοτομία του τμήματος αποτελούν τα γλωσσολογικά μαθήματα που προάγουν τις Νέες Τεχνολογίες και τις Ψηφιακές Επιστήμες. Οι φοιτητές αποκτούν μια πλήρη και ολοκληρωμένη γνώση τόσο στη Θεωρητική όσο και την Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία. Συμπλήρωμα του όλου οικοδομήματος αποτελεί το μάθημα της Μετάφρασης. Στόχος του συγκεκριμένου μαθήματος είναι η επαφή των μαθητών με τις θεμελιώδεις αρχές της επιστήμης και η εξάσκηση τους πάνω σε συγκεκριμένα κείμενα.

Β) Στα μαθήματα της Ιταλικής Λογοτεχνίας οι φοιτητές έρχονται σε επαφή με τα σπουδαιότερα λογοτεχνικά είδη που αναπτύχθηκαν στον ιταλικό χώρο από την περίοδο του Μεσαίωνα μέχρι τις μέρες μας. Οι φοιτητές γίνονται κάτοχοι της πλούσιας και σημαντικότατης ιταλικής λογοτεχνικής παράδοσης που είναι ανεκτίμητη πνευματική περιουσία του παγκόσμιου πολιτισμού. Έρχονται σε επαφή με Ιταλούς συγγραφείς της πρώιμης ιταλικής λογοτεχνίας, όπως ο Δάντης (Dante Alighieri), o Πετράρχης (Francesco Petrarca) κ.α, αλλά και με ονόματα της νεότερης και σύγχρονης ιταλικής λογοτεχνίας, όπως ο Calvino, o Pascoli, o D’Annunzio και πολλοί άλλοι. Συμπλήρωμα του τομέα αυτού αποτελούν τα μαθήματα της κλασικής, μεσαιωνικής και ουμανιστικής λατινικής λογοτεχνίας, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πνευματικής παράδοσης της ιταλικής χερσονήσου.

Γ) Στα μαθήματα της Ιταλικής Ιστορίας  και του Ιταλικού Πολιτισμού οι φοιτητές έρχονται σε επαφή με την ιστορική πορεία του ιταλικού λαού μέσα στον χρόνο και τον πλουσιότατο ιταλικό πολιτισμό που σημάδευσε για πάντα το παγκόσμιο γίγνεσθαι με τα σημαντικά επιτεύγματα του στην Τέχνη, την Αρχιτεκτονική, τη Μουσική και το Θέατρο. Ο φοιτητής, έτσι, καταλαβαίνει τις συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύχθηκε και γαλουχήθηκε η ιταλική σκέψη, ενώ ταυτόχρονα κατανοεί την αιτία των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων των σημερινών κατοίκων της χερσονήσου. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η μελέτη των Λατινικών Κυριαρχιών στον ελλαδικό χώρο, κυρίως της Βενετοκρατίας, που άφησε το αποτύπωμα της σε περιοχές όπως τα Επτάνησα, η Κρήτη, οι Κυκλάδες, η Κύπρος κ.α.

Το υπάρχον πρόγραμμα σπουδών συμπληρώνουν τα μαθήματα Παιδαγωγικής – Διδακτικής, τα οποία εφοδιάζουν τους φοιτητές με όλα εκείνα τα απαραίτητα προσόντα ώστε να εξασκήσουν στο μέλλον τη διδακτική τους ιδιότητα με σωστό και υπεύθυνο τρόπο. Τα μαθήματα αυτά ενημερώνουν τους φοιτητές για όλες τις σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους και αντιλήψεις, όπως και για όλα τα σύγχρονα διδακτικά μοντέλα. Προσφέρονται είτε από το Τμήμα ΦΠΨ του ΕΚΠΑ είτε μέσα από το ίδιο το τμήμα της Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας. Δίδεται ιδιαίτερη έμφαση τόσο στο θεωρητικό πλαίσιο των Παιδαγωγικών Επιστημών όσο και σε ζητήματα πρακτικά διδακτικής μεθοδολογίας. Επιπλέον, προβλέπεται ένα είδος πρακτικής των φοιτητών στο Ιταλικό Ινστιτούτο ή σε κάποιο σχολείο όπου διδάσκεται η ιταλική γλώσσα. Καινοτομία αποτελούν τα μαθήματα των Νέων Τεχνολογιών στη Διδακτική εναρμονισμένα με τις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής στον κλάδο αυτό. ΄

Το πρόγραμμα σπουδών προβλέπει επίσης Πρακτική Άσκηση των φοιτητών σε κάποιο οργανισμό, φορέα ή εκδοτικό οίκο, όπως και κύκλους σεμιναρίων ποικίλης ύλης, όπως για παράδειγμα η ιταλική ιστοριογραφία, η παλαιογραφία ή ο ιταλικός κινηματογράφος.

Για τη λήψη πτυχίου οι φοιτητές καλούνται να εξεταστούν επιτυχώς σε 44 μαθήματα:

34 υποχρεωτικά μαθήματα, κοινά για όλους τους φοιτητές του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας.

8 επιλεγόμενα μαθήματα τα οποία ο φοιτητής μπορεί να διαλέξει από μια δεξαμενή μαθημάτων του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, ανάλογα με την κλίση του και τα προσωπικά του ενδιαφέροντα.

2 μαθήματα ελεύθερης επιλογής, τα οποία μπορούν να επιλεγούν από άλλα τμήματα της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Η επιλογή γίνεται και πάλι με βάση τα προσωπικά ενδιαφέροντα του φοιτητή.

ΙΙ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
Το Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.) συμμετέχει ενεργά στο Πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών/-τριών ERASMUS+ . Τα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια για τα οποία οι φοιτητές/-τριες του Τμήματος μπορούν να δηλώσουν ενδιαφέρον είναι τα εξής:

– Università degli Studi di Catania
– Università del Salento di Lecce
– Università degli Studi del Molise
– Università L’Orientale di Napoli
– Université de Nice Sophia Antipolis
– Università Sapienza di Roma
– Università per Stranieri di Perugia
– Juraj Dobrila University of Pula
– Università per Stranieri di Siena
– Università degli Studi di Torino

Επιπλέον, το Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας συμμετέχει σε δύο προγράμματα υποτροφιών ΣΩΚΡΑΤΗΣ / ΕΡΑΣΜΟΣ έχοντας συνεργασία με δύο Πανεπιστήμια της Ιταλίας: το Πανεπιστήμιο του Τορίνο (Università degli studi di Torino) και το Πανεπιστήμιο της Ρώμης (La Sapienza). Με το Πανεπιστήμιο της Ρώμης  συνεργάζεται επίσης στα  πλαίσια μιας διμερούς μορφωτικής συμφωνίας με στόχο την ανταλλαγή διδακτικού προσωπικού.

ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΚΛΑΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ»

Στο Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας κατά το ακαδημαϊκό έτος 2008-09, λειτούργησε για πρώτη φορά το  Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ελληνορωμαϊκές – Ελληνοϊταλικές Σπουδές (Λογοτεχνία – Ιστορία και Πολιτισμός)», το οποίο αναμορφώθηκε εκ νέου το 2014. Από το ακαδημαϊκό έτος 2018 – 19 το πρόγραμμα θα αναμορφωθεί περαιτέρω και θα έχει τον τίτλο «Ελληνοϊταλικές Σπουδές: Ιστορία, Λογοτεχνία, Κλασική Παράδοση». Στόχος του ΠΜΣ «Ελληνοϊταλικές Σπουδές: Ιστορία, Λογοτεχνία, Κλασική Παράδοση» είναι η παροχή υψηλού επιπέδου μεταπτυχιακής εκπαίδευσης στο επιστημονικό πεδίο των ελληνοϊταλικών σπουδών στην Ιστορία, τη Λογοτεχνία, τον Πολιτισμό και την Κλασική Παράδοση. Η φοίτηση διαρκεί συνολικά 4 εξάμηνα εκ των οποίων τα τρία πρώτα περιλαμβάνουν μια σειρά μαθημάτων τα οποία οι φοιτητές καλούνται να παρακολουθήσουν υποχρεωτικά, ενώ στο τέταρτο και τελευταίο εξάμηνο λαμβάνει χώρα η εκπόνηση της Διπλωματικής Μεταπτυχιακής Εργασίας (ΔΜΕ).

Στο πρώτο εξάμηνο οι μεταπτυχιακοί φοιτητές έρχονται σε επαφή με τις επιρροές που άσκησε ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός στον ρωμαϊκό. Οι επιρροές αυτές αφορούν στους τομείς της λογοτεχνίας, του θεάτρου, της φιλοσοφίας, της θρησκείας και γενικότερα σε ολόκληρο το πολιτισμικό γίγνεσθαι. Οι φοιτητές αντιλαμβάνονται την έννοια του όρου «ελληνορωμαϊκός πολιτισμός» και μελετούν εις βάθος τις επιρροές που εκείνος άσκησε στον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα και το ρόλο που διαδραμάτισε στα πλαίσια του ουμανιστικού κινήματος και της ιταλικής Αναγέννησης.  Επιπλέον, οι φοιτητές κατανοούν τη σημαντικότητα του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού για τη σύγχρονη Ευρώπη. Εξετάζονται, επίσης, ο ρόλος της κλασικής παράδοσης στη διαμόρφωση της σύγχρονης φιλολογικής επιστήμης, η διάδοση της τυπογραφίας στην ιταλική χερσόνησο και ο ρόλος των Ελλήνων στα πεδία αυτά. Το δεύτερο εξάμηνο εστιάζει στην περίοδο των Λατινικών Κυριαρχιών στον ελλαδικό χώρο, στον πολιτισμό της ελληνόφωνης βυζαντινής Ιταλίας και στον αντίκτυπο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 στην ιταλική παλιγγενεσία (Risorgimento). Οι φοιτητές μελετούν τις αμφίδρομες σχέσεις μεταξύ των δυο πολιτισμών στους τομείς της ιστορίας, της λογοτεχνίας και της τέχνης. Στο τρίτο εξάμηνο οι φοιτητές μελετούν το δημιουργικό διάλογο μεταξύ των δύο χωρών στη σύγχρονη εποχή. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές τους οι φοιτητές είναι πλέον σε θέση να κατανοήσουν το εύρος των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας σε όλα τα πεδία, τη σημασία και ιστορική συνέχεια αυτών των σχέσεων, όπως και το σημαντικό ρόλο που οι δύο χώρες κατέχουν στο παγκόσμιο πολιτισμικό στερέωμα.

ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΙΤΑΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ» ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Οι μαθητές οι οποίοι επιθυμούν να πραγματοποιήσουν σπουδές στην Ιταλική Φιλολογία καλούνται να εξεταστούν επιτυχώς το ειδικό μάθημα των πανελλαδικών εξετάσεων «ΙΤΑΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ». Για να μπορέσουν να εισέλθουν στο τμήμα της Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας πρέπει να πετύχουν βαθμολογία από 10 και επάνω. Οι υποψήφιοι οι οποίοι συγκεντρώνουν βαθμολογία κατώτερη του 10 αποκλείονται αυτομάτως. Η εξέταση διαρθρώνεται σε 3 ενότητες:

Α) ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ (30 ΒΑΘΜΟΙ)

Β) ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ (30 ΒΑΘΜΟΙ)

Γ) ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ (40 ΒΑΘΜΟΙ)

Στην ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ οι εξεταζόμενοι αφού μελετήσουν ένα κείμενο 330 – 370 λέξεων καλούνται αρχικά να απαντήσουν σύντομα σε 4 ερωτήσεις (Α.1, 12 βαθμοί) και έπειτα υποβάλλονται σε μια δοκιμασία ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής (Α.2, 18 βαθμοί). Το περιεχόμενο του κειμένου είναι γενικού ενδιαφέροντος. Προτιμούνται, συνήθως, θέματα σχετικά με την εκπαίδευση, τον επαγγελματικό προσανατολισμό, το περιβάλλον, τις διαπροσωπικές σχέσεις, την οικογένεια, τα ταξίδια, τις διακοπές, τις νέες τεχνολογίες, την υγεία, τις διατροφικές συνήθειες και την ψυχαγωγία (scuola, lavoro, ambiente naturale, amicizia, famiglia, viaggi – vacanze, nuove tecnologie, salute, abitudini alimentari, divertimento – intrattenimento). Με τις 4 ερωτήσεις ελέγχεται η ικανότητα του υποψηφίου να προσλαμβάνει το γενικό νόημα του κειμένου, όπως και να καταλαβαίνει το ποιος γράφει σε ποιον, για ποιον σκοπό και το που δημοσιεύεται το κείμενο. Κατά τη βαθμολόγηση αυτών των σύντομων απαντήσεων δεν λαμβάνονται υπόψη ορθογραφικά ή γραμματικά λάθη, εφόσον αυτά δεν παρακωλύουν την επικοινωνία και την κατανόηση της απάντησης από τον βαθμολογητή. Με τις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ελέγχεται η ικανότητα του υποψηφίου να κατανοεί επιμέρους νοήματα του κειμένου, διατυπωμένα με ρητό ή υπαινικτικό τρόπο. Ο υποψήφιος καλείται να επιλέξει την ορθή μεταξύ τριών απαντήσεων.

Η ενότητα της ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΕΠΙΓΝΩΣΗΣ περιλαμβάνει τρεις ασκήσεις. Στη Β.1 (10 βαθμοί) ο υποψήφιος καλείται να συμπληρώσει τα κενά σε 5 προτάσεις, επιλέγοντας τις σωστές 5 λέξεις που βρίσκονται μεταξύ 7 συνολικά λέξεων στο πάνω μέρος της άσκησης. Οι λέξεις αυτές μπορεί να είναι απλά ουσιαστικά, ρηματικοί τύποι, τροπικά επιρρήματα, σύνδεσμοι, αόριστες αντωνυμίες και επίθετα κ.α. (nomi, tipi verbali, avverbi di modo, congiunzioni, aggettivi o pronomi indefiniti ecc). Στη Β.2 άσκηση (10 βαθμοί) ο υποψήφιος καλείται να συμπληρώσει 5 προτάσεις βάζοντας τα ρήματα που του δίδονται στο σωστό χρόνο και έγκλιση. Τα γραμματικά φαινόμενα που εξετάζονται είναι μέχρι το επίπεδο Β2. Στην τρίτη και τελευταία άσκηση (Β.3, 10 βαθμοί) οι εξεταζόμενοι καλούνται να βάλουν σε σωστή σειρά 5 μπερδεμένες προτάσεις δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο μικρής έκτασης κείμενο.

Στην ενότητα της ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ (40 βαθμοί) οι υποψήφιοι καλούνται να συντάξουν ένα κείμενο 180 – 200 λέξεων υπό μορφή απάντησης σε ένα φιλικό γράμμα, e – mail, forum. Το θέμα της Έκθεσης δεν έχει συνάφεια με το περιεχόμενο του κειμένου που δίδεται για την κατανόηση του γραπτού λόγου. Η διατύπωση του θέματος σε διακλαδώσεις δίνει τις απαραίτητες κατευθυντήριες γραμμές στον υποψήφιο ως προς αυτό που πρέπει να αναπτύξει στο προσωπικό του γραπτό.

Ο τελικός βαθμός προκύπτει με την μετατροπή της 100βαθμιας κλίμακας σε 20βαθμια.